Rozwój dziecka to złożony proces obejmujący umiejętności społeczne, poznawcze i fizyczne. Jednym z jego najważniejszych etapów jest przygotowanie maluszka do nauki czytania i pisania. Kluczową rolę w tym obszarze odgrywa rozwijanie grafomotoryki. Jak można doskonalić tę umiejętność? Co na nią wpływa? Czytaj dalej i dowiedz się, co to jest grafomotoryka i jakie ćwiczenia pomogą dziecku ją rozwijać!
Co to jest grafomotoryka?
Grafomotoryka to zbiór zdolności, które umożliwiają dziecku rozwijanie umiejętności pisania i rysowania. Dziecko doskonali je stopniowo przez kilka lat, ucząc się, jak prawidłowo trzymać długopis i odwzorowywać rozmaite znaki na kartce papieru. Wymaga to przede wszystkim rozwijania zdolności, za które odpowiada lewa półkula mózgu. Maluch musi bowiem opanować sztukę wykonywania różnych sekwencji i naśladowania ruchów.
Umiejętności te wpływają nie tylko na naukę pisania i rysowania, ale także na rozwój intelektualny dziecka. Maluch, który nie doskonali zdolności związanych z grafomotoryką, może mieć w przyszłości problemy z przepisywaniem tekstu, interpunkcją czy ortografią. To jednak nie wszystko. Dzieci, które nie ćwiczą umiejętności grafomotorycznych, miewają trudności w nauce i mogą być przez to zniechęcone do zdobywania wiedzy. Maluszki, które regularnie rozwijają swoje umiejętności grafomotoryczne, lepiej radzą sobie z zadaniami wymagającymi precyzyjnych ruchów rąk. Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że grafomotoryka wpływa też na rozwój mowy, czytania i zdolność rozumienia tekstu. Dzięki niej dziecko zyskuje także umiejętności śledzenia ruchu ręki wzrokiem i rozróżniania kształtów oraz wielkości oglądanych obiektów.
Co ma wpływ na grafomotorykę?
Na prawidłowy rozwój grafomotoryki wpływa wiele czynników. Aby dziecko mogło doskonalić związane z nią umiejętności, musi rozwijać się harmonijnie w pozostałych obszarach. Ogromne znaczenie ma przede wszystkim motoryka duża, czyli ogólna sprawność fizyczna. Konieczne jest więc zachęcanie malucha do wykonywania wszelkich aktywności ruchowych. Motoryka duża ma wpływ nie tylko na rozwój koordynacji ruchowej, ale także na utrzymanie prawidłowej postawy ciała. Wszystko to sprawia, że dziecko staje się bardziej samodzielne i pewniejsze siebie. Motorykę dużą wykształca się przede wszystkim poprzez swobodny ruch. To znakomita podstawa nie tylko do nauki orientacji przestrzennej i koordynacji wzrokowo-ruchowej, ale także do rozwijania koncentracji, nauki pisania i czytania.
Na rozwój grafomotoryki wpływa też motoryka mała. Obszar ten jest związany m.in. z umiejętnością wykonywania precyzyjnych ruchów palcami i operowaniem dłonią. Odpowiednio dopasowane ćwiczenia uczą malucha, jak prawidłowo trzymać w dłoni długopis i kreślić nim znaki na kartce.
Jakie sygnały świadczą o problemach z grafomotoryką?
Dziecko nie rodzi się z umiejętnościami grafomotorycznymi. Stopniowo nabywa je i rozwija. Zdarza się jednak, że maluch nie lubi malować, rysować lub niezbyt dobrze radzi sobie z pisaniem. Te sygnały mogą sugerować zaburzenia grafomotoryki. Świadczyć mogą też o nich takie symptomy jak m.in. problem z zapinaniem guzików, wiązaniem sznurowadeł czy obsługą nożyczek. Dziecko ma też zwykle kłopot z prawidłowym trzymaniem kredki czy długopisu – chwyta je pięścią, przez co nie może swobodnie ruszać nadgarstkiem. Ponadto można zauważyć brak koordynacji ruchów rąk podczas zabawy czy ćwiczeń. Dziecko może też odczuwać dyskomfort, dotykając innych powierzchni niż gładkie. Zwykle potrzebuje także mocnego uścisku dłoni – musi ściskać w niej przedmioty o wyraźnej, czasem nawet ostrej strukturze. Jest to związane z poszukiwaniem doznań sensorycznych. Dzieci z zaburzeniami grafomotorycznymi mają też trudności w przedszkolu i szkole – piszą wolno i nieczytelnie.
Jakie ćwiczenia grafomotoryczne warto zaproponować dziecku?
Zaburzenia grafomotoryczne są dość powszechne u dzieci. Na szczęście można je wyeliminować odpowiednio dostosowanymi do potrzeb malucha ćwiczeniami. Proponując je swojemu dziecku, koniecznie pamiętaj o tym, że każdy mały człowiek rozwija się w swoim tempie. Jakie ćwiczenia grafomotoryczne sprawdzą się najlepiej? Czytaj dalej – przygotowaliśmy dla Twojej pociechy kilka sprawdzonych propozycji!
Ćwiczenia ruchowe
Wiesz już, że ćwiczenia ruchowe są szalenie istotne dla prawidłowego rozwoju grafomotoryki. Właśnie dlatego warto zachęcać malucha do wszelkich aktywności fizycznych. Regularnie proponuj mu zabawę na placu zabaw, jazdę na rowerze czy ćwiczenia wspierające utrzymanie prawidłowej postawy ciała. Jeśli chcesz holistycznie wspierać rozwój dziecka, zadbaj o to, by w jego otoczeniu pojawiły się wielofunkcyjne zabawki, takie jak np. bujak Montessori. Mebel pozwala maluchowi doskonalić umiejętności związane zarówno z motoryką małą, jak i dużą, a także rozwijać wyobraźnię. Świetnie sprawdzi się też równoważnia, dzięki której Twoja pociecha nauczy się utrzymywać prawidłową postawę ciała. Bardzo pomocne są również ćwiczenia wzmacniające nadgarstki i palce. Zachęcaj malucha do zapinania i rozpinania guzików lub odkręcania butelek.
Zabawy stolikowe
W zestawieniu ćwiczeń grafomotorycznych nie może zabraknąć zabaw, które pozwolą dziecku doskonalić umiejętność skupienia uwagi i usprawnić pracę ręki. Świetnym ćwiczeniem jest np. obrysowanie własnej dłoni bez odrywania jej od kartki. Doskonale sprawdzą się też zabawy z plasteliną i modeliną, a także układanie puzzli. Zachęcaj malucha do dokładnego kolorowania obrazków bez wychodzenia za linie. Dobrym ćwiczeniem jest nawet samodzielne zakładanie skarpetek czy sznurowanie butów.
Ćwiczenia z tablicami grafomotorycznymi
Doskonalenie umiejętności grafomotorycznych obejmuje naśladownictwo, zdolności percepcyjne i odwzorowywanie. Najłatwiej rozwijać je poprzez zabawę z użyciem atrakcyjnych pomocy edukacyjnych. Jedną z ciekawszych propozycji jest tablica grafomotoryczna. To zwykle prosta, drewniana tabliczka z wydrążonymi szlaczkami i kształtami. Maluch może jeździć po nich patyczkiem lub wypełnić je np. sypkim materiałem. Świetnie sprawdzi się ryż, groch czy ziarenka kawy.
Zabawa tablicą grafomotoryczną niesie za sobą mnóstwo korzyści. Przede wszystkim angażuje zmysł wzroku i dotyku, co ułatwia maluchowi poznanie nowych zagadnień. Nauka będzie bardziej efektywna, jeśli dasz dziecku możliwość wypełnienia wydrążonych na tablicy kształtów sypkim materiałem, np. ryżem czy kawą. Wówczas maluch nie tylko uruchamia pamięć wzrokową i dotykową, ale także trenuje koordynację wzrokowo-ruchową. Skoordynowana praca oka i ręki to zdolność, którą dziecko będzie wykorzystywało na każdym kroku.
Układanie ziarenek na tablicach grafomotorycznych jest okazją do doskonalenia umiejętności związanych z motoryką małą. Chwytając sypki i niewielki materiał, maluch ćwiczy chwyt, funkcje dłoni oraz nadgarstka.
Mamy nadzieję, że wiesz już, co to jest grafomotoryka i jakie ćwiczenia z jej zakresu warto zaproponować dziecku. Wybierając pomoce edukacyjne w postaci tablic grafomotorycznych, pamiętaj o tym, że niezwykle ważna jest jakość materiału, z jakiego je wykonano. W ofercie naszego e-sklepu znajdziesz modele wykonane z drewna. Zadbaliśmy o to, by miały niezbędne atesty higieniczne, a także ładny, zachęcający do działania design – sprawdź!
